Một ngày không dùng mạng xã hội: Bạn có làm được?

Có thể, nhưng...

Nguyễn Thị Hồng Đào, sinh viên Trường ĐH Văn Hiến, cho biết nếu không dùng mạng xã hội một ngày thì không ảnh hưởng nhiều và Đào làm được. Nhưng không dùng nó trong thời gian dài sẽ tác động không tốt đến việc học tập và liên lạc vì hiện nay mọi người chủ yếu kết nối qua các nền tảng trực tuyến. 

"Với em, mạng xã hội không đến mức không thể thiếu nhưng là công cụ cần thiết để cập nhật thông tin và duy trì liên lạc, có thể dừng một ngày để nghỉ ngơi, sống chậm lại cũng được, còn dừng hẳn thì khó", Đào chia sẻ.

Trong khi đó, Vũ Duy Hưng, sinh viên Trường ĐH Công thương TP.HCM, cho biết việc không dùng mạng xã hội một ngày không quá khó với bản thân. Hưng chia sẻ đã ngừng sử dụng TikTok từ sau dịch Covid-19 đến nay, tuy nhiên do học ngành công nghệ nên đôi lúc vẫn cần lên mạng Facebook và YouTube để tìm kiếm thông tin phục vụ học tập. "Chỉ khi cần học hoặc cập nhật thông tin mình mới dùng mạng xã hội, còn bình thường mình ít online nên nếu không dùng một ngày hay vài ngày mình cũng thấy đơn giản và bình thường", Hưng nói.

ẢNH: MAI CAT

Ở góc nhìn người đi làm, Bùi Thị Thịnh (34 tuổi, ngụ P.Thủ Đức, TP.HCM), nếu công việc không yêu cầu thường xuyên thì việc rời mạng xã hội một ngày là hoàn toàn bình thường, thậm chí khi đi du lịch Thịnh có thể không dùng suốt cả tuần. Tuy nhiên trên thực tế, công việc hiện nay thường được trao đổi qua Zalo và các ứng dụng trực tuyến nên dù hết giờ làm, nhiều người vẫn phải xử lý công việc online ngoài giờ. 

"Không muốn dùng mà vẫn phải dùng", Thịnh nói và cho biết đôi khi chỉ muốn có một ngày thật sự tách khỏi mạng xã hội để nghỉ ngơi, do đó việc không dùng mạng xã hội một ngày là điều quá dễ dàng.

Còn với Vũ Thanh Hải (24 tuổi, ngụ P.Thông Tây Hội, TP.HCM), cho biết thỉnh thoảng bản thân cũng dành một ngày nghỉ cuối tuần không dùng mạng xã hội để đi uống cà phê, xem phim, xem kịch hay trò chuyện trực tiếp với bạn bè. "Cho nên việc không online một ngày với tôi là bình thường", Hải nói. Dù vậy, Hải thừa nhận mạng xã hội là thiết yếu, ngoài phục vụ công việc, bản thân cũng đang phụ thuộc khá nhiều vào nó nên thường xuyên bị rối loạn giấc ngủ, vì vậy muốn hạn chế nhưng chưa tìm ra cách.

"Team" không thể thì nói gì?

Nguyễn Lương Ngọc Anh, sinh viên Trường ĐH Văn Hiến, cho rằng bản thân không thể ngừng dùng mạng xã hội dù chỉ một ngày vì cuộc sống hằng ngày gắn liền với việc giải trí và liên lạc với gia đình, người thân, bạn bè. "Là sinh viên sống xa nhà, em thường gọi điện cho người thân vào buổi tối nên mạng xã hội và các ứng dụng trực tuyến gần như trở thành một phần không thiếu trong cuộc sống", Anh nói.

ẢNH: MAI CAT

Trong khi đó, Nguyễn Ngọc Phương An, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết bản thân khó có thể không dùng mạng xã hội trong một ngày vì còn nhiều công việc khác như học tập, tìm kiếm thông tin và cập nhật tin tức hàng ngày. "Có thể dừng online trong vài giờ chứ không thể rời xa hoàn toàn vì mạng xã hội hiện vẫn là nhu cầu cần thiết cho học tập và giải trí", An nói. 

Tương tự, Phạm Lê Phương Vy, sinh viên Trường ĐH Ngân hàng, cho biết nếu không có internet hoặc các thiết bị công nghệ cùng các nền tảng (Facebook, YouTube, Google...) thì việc học sẽ gặp khó khăn do sinh viên hiện nay phải thường xuyên tìm tài liệu, nghiên cứu thông tin phục vụ học tập và giải trí trên mạng xã hội. "Nên việc không sử dụng mạng xã hội trong một vài giờ thôi cũng khó huống hồ là cả một ngày", Vy nói. 

Vấn đề quan trọng không phải là "cai" mạng xã hội 

Theo PGS.TS Trịnh Hòa Bình, chuyên gia xã hội học, Tổng biên tập Tạp chí Nghe nhìn Việt Nam, các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok hay Zalo đã dần trở thành một phần thiết yếu trong đời sống hiện đại, đặc biệt với giới trẻ. Không chỉ phục vụ nhu cầu giao tiếp, mở rộng các mối quan hệ xã hội, mạng xã hội còn hỗ trợ trong việc tiếp cận tri thức, tự học và tương tác hằng ngày. "Chính sự tiện lợi ấy khiến các nền tảng này ngày càng đóng vai trò như một "công cụ lợi hại", đến mức nhiều người dần phụ thuộc vào nó nhiều hơn mỗi ngày, thậm chí có nguy cơ trở thành "nô lệ" của các nền tảng công nghệ số", ông Bình nhận định. 

Ông cho rằng từ nhu cầu sử dụng hợp lý ban đầu, mạng xã hội ở một bộ phận người dùng đã dần biến thành thói quen khó bỏ. Thậm chí, nhiều người không còn sử dụng vì mục đích tìm hiểu hay học hỏi nữa mà đơn giản vì cảm giác "không dùng không được". Trong bối cảnh đó, việc từ bỏ hoàn toàn mạng xã hội là rất khó, đặc biệt với những người không có nhiều công việc hay hoạt động thực tế để kéo họ ra khỏi không gian mạng. Vì vậy, theo ông, vấn đề quan trọng không phải là "cai" mạng xã hội mà là làm sao để không bị lệ thuộc vào nó.

"Điều này phụ thuộc rất lớn vào khả năng tự nhận thức và kiểm soát bản thân của mỗi người. Người trẻ cần biết kế hoạch hóa thời gian sống, điều tiết việc sử dụng mạng xã hội, tránh để bản thân rơi vào trạng thái mất kiểm soát hay chìm đắm quá mức. Đồng thời, mỗi người cũng cần đặt mình trong mối quan hệ với nhiều công việc, hoạt động khác nhau để cân bằng cuộc sống và sử dụng các tiện ích công nghệ một cách lành mạnh, có ích", ông Bình nói.